Dementie en gehoorverlies of slechthorendheid


Wist je dat gehoorstoornissen een risicofactor kunnen zijn voor het ontwikkelen van dementie of dat ze de cognitieve achteruitgang kunnen versnellen wanneer de diagnose van dementie al gesteld is? Dit komt omdat gehoorverlies sociaal en zintuiglijk isolement in de hand kunnen werken. Bovendien belast je je hersenen meer omdat andere delen moeten compenseren om toch te verstaan wat er gezegd wordt.

Wat is gehoorverlies juist?

Gehoorverlies is een vermindering van het hoorvermogen. Naast het minder goed kunnen horen van geluiden, is er ook het minder goed kunnen verstaan van spraak. We delen gehoorverlies onder meer in op basis van de ernst en van het type van gehoorverlies.

Soorten gehoorverlies

  • perceptief gehoorverlies
    Perceptief gehoorverlies is het gevolg van een probleem ter hoogte van het slakkenhuis of de hoger gelegen zenuwbanen. Wanneer je aan een perceptief gehoorverlies lijdt, zijn de haarcellen in het slakkenhuis in je binnenoor beschadigd geraakt. Bij een goed werkend gehoor geven deze haarcellen de opgevangen geluidstrillingen door aan je gehoorzenuw. Deze speelt de informatie op zijn beurt weer door naar je hersenen. Als je haarcellen beschadigd zijn, zijn ze niet meer (voldoende) in staat om geluidstrillingen door te geven aan je gehoorzenuw. Bovendien is het zo dat haarcellen, eens ze beschadigd zijn, niet meer kunnen herstellen. Daarom is de juiste gehoorbescherming van cruciaal belang. Wanneer je slechthorendheid toeneemt, heb je het steeds moeilijker om bepaalde frequenties correct te horen. Stille medeklinkers (F, S, P of T) beginnen dan stilaan ‘weg te vallen’. Zo ontbreekt een deel van de informatie die binnenkomt, wat je brein zal compenseren om de boodschap toch nog te begrijpen. Dat vergt een hele prestatie van je hersenen, waardoor je sneller last krijgt van vermoeidheid. Wanneer luisteren een aanzienlijke inspanning van je vergt, mag je zeker zijn dat je in zekere mate gehoorverlies hebt.
  • perceptief gehoorverlies
    Perceptief gehoorverlies is het gevolg van een probleem ter hoogte van het slakkenhuis of de hoger gelegen zenuwbanen. Wanneer je aan een perceptief gehoorverlies lijdt, zijn de haarcellen in het slakkenhuis in je binnenoor beschadigd geraakt. Bij een goed werkend gehoor geven deze haarcellen de opgevangen geluidstrillingen door aan je gehoorzenuw. Deze speelt de informatie op zijn beurt weer door naar je hersenen. Als je haarcellen beschadigd zijn, zijn ze niet meer (voldoende) in staat om geluidstrillingen door te geven aan je gehoorzenuw. Bovendien is het zo dat haarcellen, eens ze beschadigd zijn, niet meer kunnen herstellen. Daarom is de juiste gehoorbescherming van cruciaal belang. Wanneer je slechthorendheid toeneemt, heb je het steeds moeilijker om bepaalde frequenties correct te horen. Stille medeklinkers (F, S, P of T) beginnen dan stilaan ‘weg te vallen’. Zo ontbreekt een deel van de informatie die binnenkomt, wat je brein zal compenseren om de boodschap toch nog te begrijpen. Dat vergt een hele prestatie van je hersenen, waardoor je sneller last krijgt van vermoeidheid. Wanneer luisteren een aanzienlijke inspanning van je vergt, mag je zeker zijn dat je in zekere mate gehoorverlies hebt.
  • conductief of geleidingshoorverlies
    Geleidingsgehoorverlies is het gevolg van een stoornis ter hoogte van de structuren die de geluidstrillingen moeten doorgeleiden naar het slakkenhuis toe (ook 'conductief gehoorverlies' genoemd). Dat wil zeggen dat er een probleem is ter hoogte van de gehoorgang, het trommelvlies, de gehoorbeentjesketen, ...
  • gemengd gehoorverlies
    Gemengd gehoorverlies is een combinatie van perceptief en geleidingsgehoorverlies.

Gradaties in gehoorverlies

Net als bij andere aandoeningen zijn er ook bij slechthorendheid verschillende gradaties. Audiologen maken daarom een duidelijk onderscheid tussen mild, matig, ernstig en zeer ernstig gehoorverlies, en doofheid. De meest courante vormen van slechthorendheid zijn de milde en matige varianten.

  • mild gehoorverlies
    Nu en dan mis je een zacht geluid. Gefluister is nog moeilijk te horen. Achtergrondgeluiden verdwijnen in het geroezemoes. In een luidruchtige situatie heb je regelmatig moeite om het gesprek te blijven volgen.
  • matig gehoorverlies
    Niet alleen zachte, maar ook gemiddelde geluiden hoor je niet altijd. Wanneer er veel achtergrondlawaai is, heb je het best moeilijk om pratende mensen goed te verstaan.
  • ernstig gehoorverlies
    Wanneer je in gesprek bent met iemand moet die ander heel luid praten om voor jou verstaanbaar te zijn. Groepsgesprekken zijn enorm vermoeiend voor jou en vergen heel wat inspanning van je hersenen.
  • zeer ernstig gehoorverlies
    Zowat alle geluiden gaan verloren, behalve hele luide. Zelfs wanneer je je tot het uiterste inspant kan je niet meer horen wat mensen zeggen - tenzij je een hoorapparaat draagt.

Symptomen van gehoorverlies en slechthorendheid

Je gehoor is een zeer waardevol zintuig. Het zorgt ervoor dat je met mensen kan praten, dat je kan genieten van muziek, natuurgeluiden en alles wat je graag hoort en het waarschuwt je voor potentiële gevaren. Wanneer je begint te merken dat je aan gehoorverlies lijdt en stelselmatig minder goed hoort, betekent dat dan ook een serieuze aanslag op je levenskwaliteit. Vaak sluipt gehoorverlies er langzaam in en is het je omgeving die je erop attent maakt. Misschien wil je het zelf ook gewoon niet ‘horen’. Dat is heel begrijpelijk. Vanaf je dertigste gaat je gehoor er langzaam maar zeker op achteruit, dat is onvermijdelijk. Maar hoe komt dit gehoorverlies dan precies tot stand? We overlopen graag met jou alle signalen en symptomen van slechthorendheid.

symptomen van slechthorendheid

Slechthorendheid betekent niet dat je helemaal niets meer hoort. Je vangt voortdurend geluiden op, maar je merkt dat je niet alles meer zo goed verstaat. De kans daarop vergroot wanneer er veel mensen door elkaar praten of wanneer je je in een lawaaierige situatie bevindt.

  • Het lijkt of mensen steeds onduidelijker praten.
  • Wanneer iemand stil praat, achter jou of in een andere kamer staat, versta je niet wat er gezegd wordt.
  • Je moet letten op de mond van je gesprekspartner om alles te begrijpen.
  • Gesprekken in groep of met veel achtergrondlawaai en vergaderingen maken dat je niet meer goed hoort wat mensen zeggen.
  • Je zet de radio en tv steeds luider.
  • Telefoneren wordt steeds moeilijker, zeker in achtergrondlawaai.
  • Familie, vrienden en collega’s moeten zaken regelmatig herhalen.
  • Op termijn wordt het steeds moeilijker om klinkers en medeklinkers van elkaar te onderscheiden.
  • Fijne geluiden zoals een het signaal van je afwasmachine, een fietsbel of de richtingaanwijzer van je auto hoor je niet altijd meer.
  • Je krijgt het steeds moeilijker om geluiden correct te lokaliseren, je weet niet meer waar ze vandaan komen.

Lees je graag meer over gehoorverlies en hoe dat zich uit bij iemand met dementie?

Hooroplossingen voor personen met dementie

Met een hoortoestel op maat van de persoon kan de levenskwaliteit zeker verbeterd worden. Bovendien moet het brein dan niet voortdurend meer compenseren, waardoor er weer ruimte vrijkomt voor andere hersenfuncties. Uit verschillende studies blijkt dat het denkvermogen van slechthorende ouderen die een hoorapparaat krijgen, minder snel achteruitgaat dan bij slechthorenden zonder hoorapparaat. Kijken naar het gehoor heeft dus ook een preventieve functie in de behandeling van dementie in het algemeen.

In onze hoorcentra kan je terecht voor een gratis hoortest/hooranalyse. Maak een afspraak met een Goed-audioloog.